
de Volkskrant
7 januari 2017 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 MAARTEN KEULEMANS
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: een op de drie hoogbegaafden zit werkloos thuis.
Wat een drama. Heb je een IQ van 130 of hoger, ben je werkloos. Wegens de sociale en maatschappelijke wrijving die hoogbegaafdheid nu eenmaal óók met zich kan meebrengen, klaagde het Instituut Hoogbegaafdheid Volwassenen (IHBV) deze week tegen onder meer Trouw. 'Geschat wordt dat ongeveer eenderde van de mensen met een IQ boven de 130 succesvol is', aldus de krant. 'Eenderde heeft 'gewoon' een baan. En circa eenderde van de hoogbegaafden zit thuis.' 

Vreemd. In het rapport waarop de krant zich baseert, is zo'n hard getal niet te vinden. Wel een verwijzing naar een eerdere studie, in 2008 als brochure door hetzelfde kennisinstituut gepresenteerd bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Daarin prijkt inderdaad de driedeling van hoogbegaafden in succesvol, 'gewoon' een baan, en onsuccesvol. Het gaat daarbij echter niet om harde cijfers, maar om een 'educated guess van de auteurs', stelt de brochure. Het kan ook een kwart of eenvijfde zijn die problemen heeft, en ze zitten lang niet allemaal thuis: de schatting betreft een groep die 'slecht functioneert (werkloos, ongelukkig, eenzaam en dergelijke).' 

'Helaas gaat zo'n getal vervolgens een eigen leven leiden', zegt Noks Nauta van het IHBV, die aan zowel het oude als het nieuwe rapport meeschreef. 'We hebben dit helemaal niet onderzocht.' Voor het rapport van deze week peilde het IHBV de problemen van 241 hoogbegaafde thuiszitters die het instituut via zijn eigen netwerk bij elkaar zocht. 

'Over die groep doen we uitspraken. Niet over hoogbegaafden in het algemeen,' beklemtoont Nauta. 

Dat hoogbegaafdheid problemen kan geven, betwist niemand. Maar dat een op de drie van hen werkloos thuis zou zitten, is eerder een spookgetal dat ingeburgerd is geraakt dan een keihard statistisch feit. 





